Vụ tranh chấp tên miền Lambo.com: Khi “mua rẻ bán đắt” va chạm ranh giới pháp lý thương hiệu
Ngành giao dịch tên miền từ lâu được xem là “mỏ vàng” với những thương vụ mua thấp bán cao, mang lại lợi nhuận khổng lồ cho nhà đầu tư. Tuy nhiên, vụ việc xoay quanh tên miền Lambo.com vừa qua cho thấy mặt trái của thị trường này: rủi ro pháp lý có thể khiến mọi toan tính đầu cơ sụp đổ chỉ sau một phán quyết.
Theo thông tin được công bố, Richard Blair, một cư dân bang Arizona (Mỹ), đã mua tên miền Lambo.com vào năm 2018 với giá khoảng 10.000 USD. Ngay sau đó, ông bắt đầu chiến lược chào bán lại với mức giá tăng dần theo thời gian. Đến năm 2020, tên miền này được rao bán với giá 1,12 triệu bảng Anh, rồi nhanh chóng được nâng lên 1,5 triệu USD, 3,3 triệu USD, và đến tháng 9/2021 là 12 triệu USD. Không dừng lại ở đó, năm 2022 mức giá được đẩy lên 58 triệu USD, và tới tháng 9/2023 con số cuối cùng được công bố là 75 triệu USD. Trong suốt quá trình này, dù có nhiều bên ngỏ ý mua lại, tất cả đều bị ông Blair từ chối với kỳ vọng đạt mức giá “kỷ lục”.
Tuy nhiên, câu chuyện không chỉ dừng lại ở việc mặc cả giá trị thương mại. Tháng 4/2022, Automobili Lamborghini, hãng xe thể thao hạng sang của Ý, đã chính thức nộp đơn khiếu nại lên Trung tâm Trọng tài và Hòa giải của Tổ chức Sở hữu Trí tuệ Thế giới (WIPO). Lamborghini cho rằng việc cá nhân sở hữu và rao bán tên miền Lambo.com đã xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu đã được bảo hộ của hãng, đồng thời có dấu hiệu chiếm dụng tên miền với mục đích trục lợi. Đơn khiếu nại được xử lý theo Chính sách Giải quyết Tranh chấp Tên miền Thống nhất (UDRP) – cơ chế quốc tế nhằm giải quyết nhanh các tranh chấp liên quan giữa tên miền và nhãn hiệu.
Theo các chuyên gia pháp lý, UDRP yêu cầu bên khiếu nại phải chứng minh ba yếu tố: tên miền gây nhầm lẫn với nhãn hiệu đã đăng ký; người sở hữu tên miền không có quyền hay lợi ích hợp pháp liên quan; và tên miền được đăng ký, sử dụng với ác ý. Trong trường hợp Lambo.com, việc từ “Lambo” gắn chặt với hình ảnh và danh tiếng toàn cầu của Lamborghini được xem là yếu tố then chốt khiến cán cân pháp lý nghiêng về phía hãng xe Ý.
Tác động đối với thị trường tên miền
Vụ việc Lambo.com đã gây tiếng vang lớn trong cộng đồng đầu tư tên miền quốc tế. Nó nhấn mạnh rằng không phải mọi tên miền ngắn, dễ nhớ, gắn với từ khóa “đắt giá” đều có thể tự do đầu cơ. Khi tên miền trùng hoặc gây liên tưởng mạnh tới nhãn hiệu nổi tiếng, nguy cơ bị khiếu kiện và buộc chuyển giao là rất cao, bất kể giá trị thị trường mà người sở hữu tự định ra.
Đối với doanh nghiệp, vụ tranh chấp cũng là lời cảnh báo về tầm quan trọng của việc bảo vệ tài sản số, đặc biệt là tên miền gắn với thương hiệu. Nhiều tập đoàn lớn đã chủ động đăng ký hàng loạt biến thể tên miền ngay từ đầu để tránh rơi vào thế bị động hoặc phải trả giá cao khi xảy ra tranh chấp.
Ở chiều ngược lại, với giới đầu tư cá nhân, sự kiện này cho thấy ranh giới mong manh giữa đầu tư hợp pháp và hành vi bị coi là “chiếm dụng tên miền” (cybersquatting). Lợi nhuận tiềm năng có thể rất lớn, nhưng rủi ro mất trắng cũng hiện hữu nếu chiến lược đầu tư không tính đến yếu tố pháp lý về nhãn hiệu và quyền sở hữu trí tuệ.
Một bài học đắt giá
Từ một khoản đầu tư ban đầu chỉ 10.000 USD, Lambo.com từng được định giá lên tới 75 triệu USD trên giấy tờ. Thế nhưng, khi tranh chấp pháp lý nổ ra, giá trị đó không còn nằm trong tay nhà đầu tư. Vụ việc trở thành minh chứng điển hình cho thực tế rằng trong kỷ nguyên kinh tế số, giá trị tên miền không chỉ nằm ở khả năng sinh lời, mà còn phụ thuộc chặt chẽ vào luật sở hữu trí tuệ và uy tín thương hiệu.
